Ik zie mezelf nog zitten, achter de beeldbuis van een van de pc’s in het computerlokaal. Zojuist had mijn docent informatiekunde me aangeraden op internet te zoeken via zoekmachine Google. Mijn oren klapperden. Google klonk mij even exotisch in de oren als enkele jaren daarvoor WordPerfect en de mysterieuze geluiden van een inbelverbinding. Het kan snel gaan met de technologie. Dat werd wel duidelijk tijdens Tegenlicht Meet Up #24 over digitale fabricage.

De top-down manier waarop mijn docent informatiekunde mij tijdens mijn schoolperiode de werking van Word, PowerPoint en Google probeerde bij te brengen, doet inmiddels enigszins ouderwets aan. Door technologische ontwikkelingen is iedereen tegelijkertijd leerling en docent. Iedereen kan kennisdelen via online platforms en iedereen kan via diezelfde platforms nieuwe kennis opdoen. Do It Yourself (DIY), is het adagium. Of beter: Do It Together (DIT).

Willie Wortel in de biotechnologie

DIT, onderdeel van de ‘makersbeweging’ waarin de grenzen tussen producent en consument vervagen, leidt tot democratisering van kennis. In iedereen schuilt nu een Willie Wortel. Dat is voor sommige branches zelfs noodzakelijk, denkt biotechnoloog Pieter van Boheemen van de community DIY Bio, onderdeel van Waag Society. ‘Vroeger was biotechnologie zoiets als het maken van wijn en waterzuivering, nu heb je het over het maken van insuline door bacteriën. DNA-technologie ontwikkelt zich ontzettend snel en gaat over iets wat van ons allemaal is. Kennis daarover moet daarom niet alleen richting grote bedrijven gaan, maar juist naar het algemene publiek. Dan kun je ook de risico’s bespreekbaar maken.’

Veranderend straatbeeld

Vanwege die risico’s zijn biotechnologische experimenten in Nederland aan veel regels onderworpen en zijn sommige vormen, bijvoorbeeld bij genetische modificatie, niet toegestaan. Andere varianten van digitale fabricage zijn vrijer. Een stoel maken van 3D-geprinte puzzelstukjes? Kan, bewijst Joris Laarman met zijn geprinte ‘puzzelstoel’. Bruggen bouwen van 3D-geprinte, roestvrijstalen buizen? Is Joris mee bezig. Als deze beweging doorzet en ‘bouwen’ steeds gemakkelijker wordt, verandert het straatbeeld. En daar komt kennisuitwisseling weer om de hoek kijken. Het gaat dan niet zozeer om technische kennis over de werking van bijvoorbeeld 3D-printers, maar over de antwoorden op cruciale vragen: Wat betekent digitale fabricage voor de ruimtelijke ordening? Wie is ervoor verantwoordelijk?

Dubbelrol

Kennis speelt in de wereld van digitale fabricage dus eigenlijk een dubbelrol. We hebben kennis nodig over de (ruimtelijke, ethische, sociale, …) consequenties van nieuwe technologieën op de lange termijn – bijvoorbeeld om daarop wet- en regelgeving te kunnen baseren – maar natuurlijk ook technische kennis over de nieuwe digitale middelen zelf.

Technologie en creativiteit

Om die laatste vorm van kennis te verspreiden en toekomstige makers enthousiast te maken voor de nieuwste vormen van technologie, is het onderwijs een onmisbare schakel – kijk naar de onuitwisbare indruk die de les over Google bij mij achterliet. Daarom werkt een organisatie als Kennisnet er hard aan mensen uit het onderwijs te informeren over de mogelijkheden van nieuwe digitale middelen in hun lessen. Uiteindelijk moeten de werelden van technologie en creativiteit daar samenkomen, stelt Marleen Stikker, directeur van Waag Society. ‘Niet meer denken in aparte klaslokalen, maar al die disciplines verenigen, van tekenen en techniek tot aardrijkskunde en economie. Je kunt nieuwe technologieën praktisch inzetten, iets aan de wereld toevoegen en verantwoordelijkheid nemen voor de producten uit je omgeving.’

Toen ik les kreeg over Google werd in ieder geval nog volop in termen van klaslokalen gedacht. Na de les informatiekunde liep ik door naar het aardrijkskundelokaal, waar we met de Grote Bosatlas naar de wereld keken in plaats van via de 3D-wereld van Google Streetview. Ik zei het al: het kan snel gaan met technologie. Tijd voor onze collectieve kennisbank om dat tempo bij te benen.

Eerder verschenen op de (oude) website van Pakhuis de Zwijger.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorie

Tegenlicht Meet Up

Tags

, , , , , ,